29 września obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Świadomości Strat i Marnowania Żywności. Realizowany przez Caritas program „Spiżarnia Caritas” ratuje żywność przed zmarnowaniem, wspierając jednocześnie osoby potrzebujące.

Liczby są przerażające: na świecie aż 1,3 mld ton żywności nadającej się do spożycia trafia na śmietnik. To jedna trzecia wyprodukowanej żywności, która pozwoliłaby nakarmić aż 2 mld osób, likwidując w ten sposób problem głodu. W Polsce marnuje się rocznie niemal 5 mln ton żywności, czyli 126 kg na osobę.

Ratowanie i pomaganie, czyli jak działa Spiżarnia Caritas

Program jest realizowany od dziewięciu lat przez Caritas diecezjalne we współpracy z dystrybutorami żywności. Z hurtowni i sklepów odbierana jest żywność z krótkim terminem przydatności do spożycia, która następnie trafia do potrzebujących. W ten sposób do 2025 roku uratowano i przekazano podopiecznym Caritas ponad 45 tys. ton żywności o wartości ok. 575 mln zł.

Tylko w 2025 roku pracownicy i wolontariusze Caritas odebrali i przekazali potrzebującym 6 tys. ton produktów spożywczych. Na odbiór i przekazanie żywności realizatorzy programu mają zazwyczaj tylko dobę. Pomaga im w tym 1,5 tys. wolontariuszy.

Jadłodajnie Caritas zapraszają głodnych

Każdego roku w jadłodajniach Caritas nieodpłatnie wydawanych jest kilka milionów ciepłych posiłków. Codziennie korzysta z nich kilkanaście tysięcy osób. Każdego dnia około 1,5 tys. osób otrzymuje także paczki z żywnością.

Obecnie w całej Polsce funkcjonuje ponad 70 jadłodajni Caritas. Z każdej z nich korzysta codziennie średnio od 100 do 350 osób, a w przypadku największych placówek – nawet 700. Najczęściej są to osoby bezdomne, znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, schorowane, bezrobotne i bezradne. W ostatnich latach coraz częściej w jadłodajniach Caritas pojawiają się również seniorzy żyjący na granicy ubóstwa.

Bez edukacji nie ma zmiany

Jak wynika z badań, za większość marnowanej żywności, bo aż za 60 proc., odpowiadają gospodarstwa domowe. Dlatego istotnym elementem działalności Caritas jest edukacja. Do marnowania żywności często przyznają się ludzie młodzi – między 18. a 34. rokiem życia – oraz osoby, które nie planują posiłków, kupują zbyt dużo i robią zakupy w sposób nieprzemyślany.

Caritas prowadzi więc działania edukacyjne i warsztaty dotyczące m.in. planowania zakupów, gospodarowania domowym budżetem, przechowywania żywności oraz przygotowywania posiłków z produktów, które już znajdują się w domu. Takie działania odbywają się m.in. w ramach programu FEPŻ (Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową).

Celem Caritas jest nie tylko ograniczenie marnotrawstwa, ale również budowanie świadomości, że żywność ma swoją wartość – nie tylko ekonomiczną.

Family News Service / Piotr Kowalczuk

czytaj również: Caritas Polska: w Ukrainie rośnie potrzeba wsparcia psychologicznego dla weteranów i ich rodzin